TikTok pod lupą UE. Algorytm może szkodzić użytkownikom
Komisja Europejska zarzuca TikTokowi, że jego algorytm może negatywnie wpływać na zdrowie psychiczne użytkowników. Chodzi o mechanizm, który podsuwa coraz więcej podobnych filmów i może wciągać odbiorców w niebezpieczną spiralę treści. Zdaniem unijnych urzędników platforma nie zrobiła wystarczająco dużo, by ograniczyć to zjawisko.
TikTok wpędza użytkowników w algorytmiczną pułapkę
Komisja Europejska przedstawiła wstępne ustalenia dotyczące działania systemu rekomendacji TikToka. Śledczy zwrócili szczególną uwagę na mechanizm nazywany efektem króliczej nory (ang. rabbit hole effect). Polega on na tym, że platforma coraz częściej pokazuje użytkownikowi materiały podobne do tych, które wcześniej oglądał lub polubił.
Problem pojawia się wtedy, gdy ktoś regularnie trafia na treści dotyczące smutku, samotności, problemów psychicznych czy wyglądu własnego ciała. Algorytm odczytuje zainteresowanie takimi filmami jako sygnał, że odbiorca chce oglądać ich więcej. W efekcie zamiast różnorodnych materiałów dostaje kolejne nagrania o zbliżonej tematyce.
Według Komisji Europejskiej długotrwałe wystawienie na takie treści może pogłębiać smutek i niepokój, obniżać samoocenę oraz zwiększać niezadowolenie z własnego wyglądu. Szczególnie narażone są osoby niepełnoletnie i inni podatni na takie oddziaływanie użytkownicy. Unijni urzędnicy zwracają też uwagę na ryzyko pogorszenia istniejących zaburzeń odżywiania i problemów ze zdrowiem psychicznym.
Komisja Europejska chce zmian w algorytmie
Zastrzeżenia Brukseli dotyczą nie tylko samego mechanizmu rekomendacji, ale również zabezpieczeń, które TikTok miał już wprowadzić. Zdaniem Komisji nie działają one wystarczająco skutecznie. Przykładowo przycisk "Nie interesuje mnie to" nie zawsze pozwala realnie ograniczyć wyświetlanie określonych materiałów. Algorytm nadal w dużej mierze kieruje się czasem oglądania, nawet jeśli użytkownik sygnalizuje, że nie chce widzieć podobnych filmów.
Komisja uważa, że TikTok powinien przebudować sposób działania sekcji "Dla Ciebie” (For You). Wśród proponowanych zmian znalazły się:
- większe uwzględnianie wyraźnych preferencji użytkowników,
- rezygnacja z czasu oglądania jako wskaźnika przy dobieraniu rekomendacji,
- łatwiejszy dostęp do narzędzi kontroli treści.
Platforma powinna również regularnie sprawdzać działanie swojego algorytmu.
Za każdym razem, gdy użytkownik przewija TikToka lub polubi jakiś film, algorytm podsuwa mu kolejne materiały o podobnej tematyce, wciągając go w spiralę treści, z której trudno się wydostać. Akt o usługach cyfrowych (DSA) zobowiązuje platformy do przeciwdziałania negatywnym skutkom działania ich systemów rekomendacji. Dzisiejsze wstępne ustalenia po raz kolejny pokazują, że TikTok musi podjąć większe działania, aby chronić dobrostan użytkowników, w tym osób niepełnoletnich.
TikTok może zapłacić wysoką karę
Wstępne ustalenia nie oznaczają jeszcze ostatecznego rozstrzygnięcia. TikTok może zapoznać się z materiałami zebranymi przez Komisję i przedstawić własne stanowisko. Jeśli zarzuty się potwierdzą, platformie grozi kara finansowa sięgająca 6% jej rocznych światowych obrotów.
To kolejny etap postępowania prowadzonego na podstawie aktu o usługach cyfrowych (DSA, Digital Services Act). Wcześniej Komisja zajmowała się między innymi uzależniającym charakterem TikToka, ochroną nieletnich oraz dostępem badaczy do publicznych danych platformy. W grudniu 2025 roku zakończono natomiast sprawę dotyczącą przejrzystości reklam, przyjmując wiążące zobowiązania.
